Χρυσούλα
Σαατσόγλου-Παλιαδέλη

ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΑΠΘ
ΕΥΡΩΒΟΥΛΕΥΤΗΣ ΠΑΣΟΚ
ΥΠΟΨΗΦΙΑ ΑΝΤΙΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΡΧΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Υποψήφια Αντιπεριφερειάρχης Θεσσαλονίκης

Α.Π.Θ. pasok.gr Home of S & D Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο

25.11.09 Συνέντευξη της Χρυσούλας Παλιαδέλη στην εφημερίδα ΕΥΡΥΤΑΝΙΚΟΣ ΠΑΛΜΟΣ και στη δημοσιογράφο Β. Φεγγούλη μετά το πέρας της εκδήλωσης «Η Γνώση ανοίγει Ορίζοντες» στο Καρπενήσι στις 21.11.09.

περισσότερα » « λιγότερα

Κυρία Παλιαδέλη, θα θέλαμε ένα σχόλιό σας για τη σημερινή εκδήλωση που έλαβε χώρα στο Καρπενήσι.
Είναι η πρώτη μου φορά στο Καρπενήσι. Με αφορμή την επίσκεψη των μαθητών του σχολείου στο Ευρωκοινοβούλιο, μέσω του προγράμματος Euroscola, ήταν μια καλή ευκαιρία για να συζητήσουμε μαζί τους για θέματα που απασχολούν την Ευρώπη. Θεωρώ ότι ήταν μια πάρα πολύ πετυχημένη εκδήλωση και ελπίζω ότι τα νέα παιδιά θα ενισχύσουν το ενδιαφέρον μας για την Ευρώπη.

Τί είναι το πρόγραμμα Euroscola;
Το Euroscola είναι ένα πρόγραμμα που παρέχει τη δυνατότητα σε νέα παιδιά να συμμετάσχουν για μια μέρα στο Ευρωκοινοβούλιο. Κατά τη διάρκεια της σχολικής χρονιάς ενημερώνονται για το τί είναι το Ευρωκοινοβούλιο και ποιες οι δράσεις τους. Κι όταν επισκέπτονται την αίθουσα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, ενημερώνονται και μαθαίνουν περισσότερα πράγματα για το πώς λειτουργεί η Ευρωπαϊκή Ένωση «παίζοντας» για μία μέρα τους ευρωβουλευτές.

Τί γίνεται με το θέμα της ελληνικής γλώσσας; Όπως ακούστηκε και από τους ίδιους τους μαθητές που επισκέφτηκαν το Ευρωκοινοβούλιο, η ελληνική μπορεί να χαρακτηριστεί ως πιο «υποβαθμισμένη» γλώσσα, όσον αφορά τη χρήση της, σε σχέση με την αγγλική και γαλλική.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση υποστηρίζει την πολυγλωσσία. Η γλώσσα κάθε λαού θεωρείται πολιτιστικό αγαθό. Οι γλώσσες, όμως, όπως είναι η αγγλική, η γαλλική, η γερμανική και η ιταλική, ομιλώνται από πολύ περισσότερους αριθμητικά πολίτες της Ευρώπης. Θεωρητικά θα μπορούσαμε να ζητήσουμε να ενισχυθεί η διδαχή της ελληνικής γλώσσας, αλλά μόνο σε προαιρετικό επίπεδο, γιατί δεν μπορεί κανένα κράτος να παρεμβαίνει στο εκπαιδευτικό σύστημα των άλλων κρατών - μελών.

Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης ακούστηκε ότι ήσασταν μαθήτρια του μεγάλου καθηγητού Μανώλη Ανδρόνικου. Εσείς η ίδια συμμετάσχετε στις ανασκαφές της Βεργίνας. Ποια είναι λοιπόν η θέση σας για το θέμα της ονομασίας των Σκοπίων ως «Μακεδονία»;
Όλοι οι Έλληνες Ευρωβουλευτές προσπαθούμε με κάθε τρόπο να πείσουμε τους υπόλοιπους συναδέλφους μας για το ιστορικό μας δίκαιο και για τους λόγους που μας ωθούν να μην συζητάμε τη χρήση του ονόματος «Μακεδονία» από τη γειτονική χώρα. Σε αρκετές περιπτώσεις οι γείτονες έχουν ενεργήσει πιο δραστικά, με αποτέλεσμα αρκετοί από τους ευρωβουλευτές να ενοχλούνται, όταν εμείς αντιδρούμε στη χρήση του ονόματος. Τα πράγματα δεν είναι υπέρ μας, καθώς για τους Ευρωπαίους συναδέλφους δεν είναι ξεκάθαροι οι λόγοι για τους οποίους αντιδρούμε αρνητικά όταν ακούμε τον όρο «Μακεδονία» από ένα κράτος που δεν έχει καμία σχέση με την αρχαία Μακεδονία. Και το ζήτημα δεν είναι μόνο η χρήση του ονόματος, αλλά έπεται και η οικειοποίηση κομματιού της ιστορίας της αρχαίας Ελλάδας, στην οποία υπάγεται η αρχαία Μακεδονία. Οι σκοπιανοί αναζητούν τις ρίζες τους και πιστεύουν ότι οι ρίζες τους είναι ο Μέγας Αλέξανδρος και οι Μακεδόνες. Πρέπει, λοιπόν, να εντείνουμε τη σωστή ενημέρωση, και την ευθύνη την έχει η εκάστοτε κυβέρνηση.

Το ΠΑΣΟΚ κατά τη διάρκεια της προεκλογικής περιόδου, τόσο στις Ευρωεκλογές όσο και στις Εθνικές, είχε ως στόχο την πράσινη ανάπτυξη. Όπως ήδη γνωρίζετε, ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα παγκοσμίως είναι η ρύπανση του περιβάλλοντος, παρόλα αυτά η Ευρυτανία «κρατά Θερμοπύλες», καθώς είναι η περιοχή με το χαμηλότερο ποσοστό ρύπανσης στην Ευρώπη. Ποιες είναι οι κινήσεις του Ευρωκοινοβουλίου για την προστασία του περιβάλλοντος;
Στο ΠΑΣΟΚ έχουμε τον νεότερο ευρωβουλευτή, τον Κρίτωνα Αρσένη, που έχει εμπειρία και γνώση και έχει αναλάβει το ζήτημα της προστασίας του περιβάλλοντος. Η προστασία του περιβάλλοντος και οι κλιματικές αλλαγές είναι το βασικό θέμα της επόμενης Συνάντησης Κορυφής που θα γίνει στην Κοπεγχάγη. Πιστεύω ότι είναι το πιο καυτό ζήτημα, παράλληλα με την οικονομία. Πρέπει να προχωρήσουμε στον περιορισμό των ρύπων εκπομπής διοξειδίου του άνθρακα και να γίνει αναδάσωση, για να σωθεί ο πλανήτης. Γι’ αυτό άλλωστε η Ευρυτανία έχει τα χαμηλότερα ποσοστά ρύπανσης, αφού είναι «πνιγμένη» μέσα στα δέντρα.

23.11.09 Συνέντευξη εφ’ όλης της ύλης της Χρυσούλας Παλιαδέλη στον δημοσιογράφο Γ. Σιμόπουλο και στην εκπομπή «Βήμα για όλους», Star Κεντρικής Ελλάδας.

περισσότερα » « λιγότερα


Δείτε το βίντεο εδώ

22.11.09 Η Χρυσούλα Παλιαδέλη καλεσμένη της δημοσιογράφου Μ. Δικαιάκου στην εκπομπή «Κάρτα Μέλους» στο Κανάλι της Βουλής.

περισσότερα » « λιγότερα

Στη σειρά εκπομπών για τη ζωή μας στην Ευρωπαϊκή Ένωση η ευρωβουλευτής Χρυσούλα Παλιαδέλη μαζί με τον συγγραφέα Τάκη Θεοδωρόπουλο και τον καθηγητή Φιλοσοφίας του Πανεπιστημίου Αθηνών Θεοδόση Πελεγρίνη συζήτησαν για την Ευρώπη, τους θεσμούς της, τις γνώμες των Ελλήνων για τις επιπτώσεις της στη ζωή τους, τον ευρωσκεπτικισμό και την ανάγκη για μεγαλύτερη συνοχή ανάμεσα στα κράτη μέλη και τους πολίτες τους.


21.11.09 Συνέντευξη της Χρυσούλας Παλιαδέλη στον δημοσιογράφο Μ. Καζά για το portal eurozoi.gr και την επιθεώρηση «Η Ευρώπη στη Ζωή μας»

περισσότερα » « λιγότερα

Η συνέντευξη για λογαριασμό του πόρταλ eurozoi.gr βιντεοσκοπήθηκε κατά τη διάρκεια της Συνόδου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου τον Οκτώβριο του 2009 στο Στρασβούργο. Η Χρυσούλα Παλιαδέλη μιλάει για την τετράμηνη πρώτη εμπειρία της με την εκλογή Μπαρόζο, τη συνθήκη της Λισσαβόνας, την έκθεση που ανέλαβε για τον Ευρωπαίο Διαμεσολαβητή, κ. Νικηφόρο Διαμαντούρο, τους Σοσιαλιστές και την υπόθεση της απαγωγής του Λερούνη στην περιοχή Καλάς στο Πακιστάν.

11.11.09 Συζήτηση για το μέλλον της Ευρώπης με Ευρωβουλευτές του ΠΑ.ΣΟ.Κ.

περισσότερα » « λιγότερα

Στις 11 Νοεμβρίου του 2009 στο studio του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στις Βρυξέλλες, με πρωτοβουλία του κ. Γιώργου Σταυρακάκη, Ευρωβουλευτή του ΠΑ.ΣΟ.Κ. και Αντιπροέδρου της Επιτροπής Περιφερειακής Ανάπτυξης, συναντήθηκαν σε κοινή τηλεοπτική συνέντευξη οι επίσης Ευρωβουλευτές του ΠΑ.ΣΟ.Κ. Κρίτων Αρσένης, Χρυσούλα Παλιαδέλη, Συλβάνα Ράπτη. Παρόντες ήταν οι είκοσι δήμαρχοι ορεινών περιοχών και μικρών νησιών, που υπέβαλαν ερωτήσεις στους ευρωβουλευτές. Η συζήτηση προβλήθηκε σε διάφορα περιφερειακά κανάλια της Ελλάδας.


Δείτε το βίντεο εδώ

09.11.09 Συνέντευξη των καθηγητριών του Α.Π.Θ. και ανασκαφέων της Βεργίνας, Χρυσούλας Παλιαδέλη και Στέλλας Δρούγου, στην εφημερίδα ΤΑ ΝΕΑ και στη δημοσιογράφο Β. Χαρισοπούλου

περισσότερα » « λιγότερα

Η Χρυσούλα Παλιαδέλη παραχώρησε συνέντευξη στους δημοσιογράφους του 9,58 FM Θανάση Γωγάδη και Ελένη Κουρτίδου σε μία εκπομπή που μεταδόθηκε εκτάκτως από το περίπτερο του ΥΠ.ΠΟ.Τ. στη Δ.Ε.Θ. στις 16 Σεπτεμβρίου 2010. Στην εκπομπή κλήθηκαν καθηγητές και συγγραφείς της Θεσσαλονίκης να καταθέσουν τις απόψεις τους για την πόλη και τον πολιτισμό της διαχρονικά.

Τριάντα δύο χρόνια ακριβώς μετά τη «χρυσή» ανακοίνωση του εντοπισμού των βασιλικών τάφων του φιλίππου από τον καθηγητή μανόλη ανδρόνικο, η βεργίνα, η «αρχαιολογική ανακάλυψη του αιώνα», εξακολουθεί να «γεννά» χρυσάφι, μύθους και «τροφή» για επιστήμονες αλλά και πολιτικές. τα ευρήματα των δύο τελευταίων καλοκαιριών (το χρυσό στεφάνι του 2008 που αποδόθηκε στον ηρακλή, έναν από τους δύο δολοφονηθέντες γιους του μεγάλου αλεξάνδρου, και το ασημένιο αγγείο του 2009 με οστά μέσω των οποίων ερευνάται η ταυτότητα) επανέφεραν στην επιστημονική αλλά και πολιτική επικαιρότητα το θέμα «βεργίνα και αρχαίοι μακεδόνες», αλλά και τον προβληματισμό για το πόσο ένα αρχαιολογικό εύρημα μπορεί και με ποιον τρόπο να αποτελέσει αντικείμενο πολιτικής διαχείρισης. δεκαεπτά χρόνια μετά τον θάνατο του καθηγητή μανόλη ανδρόνικου, σχεδόν ταυτόχρονα με την πρώτη μεγάλη έκρηξη του λεγόμενου μακεδονικού ζητήματος (το πρώτο μεγάλο συλλαλητήριο στη θεσσαλονίκη έγινε στις 14 φεβρουαρίου του 1992), η «αίγλη» της βεργίνας αξιοποιείται ως τουριστικός προορισμός, αλλά και ως χαμηλών τόνων επιστημονικό «επιχείρημα»- απάντηση για το ιστορικό παρελθόν των αρχαίων μακεδόνων. τα χρυσά ευρήματα της βεργίνας εκτέθηκαν για 20 χρόνια (ως το 1997) στο αρχαιολογικό μουσείο θεσσαλονίκης συγκεντρώνοντας τον μεγαλύτερο αριθμό επισκεπτών και το αρχαίο μακεδονικό σύμβολο του δεκαεξάκτινου αστεριού που κοσμούσε τη λάρνακα του φιλίππου έγινε σημαία, πλαστική απομίμηση σε τουριστικά περίπτερα, περιτύλιγμα για σοκολατάκια, καραμέλες, αναπτήρες, σχέδιο για κοσμήματα, αισθητικό, επιστημονικό, πολιτικό, εθνικό «πρότυπο».

στο μεταξύ, η έρευνα συνεχίζεται. διάδοχος του μανόλη ανδρόνικου ως επικεφαλής της πανεπιστημιακής ανασκαφής ανέλαβε το 1992 η καθηγήτρια αρχαιολογίας στέλλα δρούγου, η οποία παραιτήθηκε τελικά από τη θέση εννιά χρόνια αργότερα διαμαρτυρόμενη για τη χρόνια άρνηση των αρμόδιων φορέων να εντάξουν σε πακέτο χρηματοδότησης την προτεινόμενη ανέγερση και λειτουργία αρχαιολογικού κέντρου του αριστοτελείου πανεπιστημίου στον χώρο. τη θέση ανέλαβε το 2001 η καθηγήτρια και ευρωβουλευτής πλέον χρυσούλα παλιαδέλη, της οποίας η επιστημονική ομάδα εντόπισε πρόσφατα νέα χρυσά εντυπωσιακά ευρήματα.

η ανασκαφή στη βεργίνα είναι «διπλή». διεξάγεται κατά ένα μέρος από το πανεπιστήμιο (με χρηματοδότηση του υπουργείου Παιδείας), αλλά και από την τοπική Εφορεία Αρχαιοτήτων (με χρηματοδότηση από το ΥΠΠΟ).

Τι είναι η Βεργίνα σήμερα; Υπάρχει στον κόσμο αρχαιολογικό - επιστημονικό εύρημα που να έγινε τόσο πολύ και με τέτοιους τρόπους αντικείμενο πολιτικής διαχείρισης;

«Είναι ένα εύρημα που ανέτρεψε την αρχαιολογική επιστήμη», λέει η Χρυσούλα Παλιαδέλη. «Ένας τεράστιος χώρος με αρχαιολογικά σύνολα εξαιρετικής σημασίας για την επιστήμη της Αρχαιολογίας που βοηθάει να καταλάβουμε κομμάτια της Ιστορίας μας που δεν τα γνωρίζαμε. Ένα μέρος του χώρου αυτού έχει αξιοποιηθεί για τον πολύ κόσμο, αλλά το υπόλοιπο χωριό - επειδή η Τοπική Αυτοδιοίκηση ποτέ δεν αντιμετώπισε τον αρχαιολογικό χώρο ως ένα κομμάτι του χωριού και κρεμάστηκε μόνο στα αρχαία του- άφησε αναξιοποίητα πολύ σημαντικά κομμάτια, όπως το φυσικό τοπίο και η τοπική λαογραφική παράδοση. Όσο για τον τρόπο της χρήσης και τους χειρισμούς; Τα αποτελέσματα της έρευνας ήρθαν να καλύψουν ένα μεγάλο επιστημονικό κενό και να ενταχθούν σε μια μεγάλη επιστημονική συζήτηση, η οποία εμπλέκεται και ένα πολιτικό ζήτημα. Η αλήθεια είναι πως η Βεργίνα δεν αξιοποιήθηκε σωστά». «Ο Μανόλης Ανδρόνικος», προσθέτει η καθηγήτρια Στέλλα Δρούγου, «είχε τεράστια επιστημονική τόλμη για να κάνει την πρόταση και η ιστορική συγκυρία της εποχής "κούμπωσε" με την εθνική ευαισθησία του Βορειοελλαδίτη τότε πρωθυπουργού. Η ανασκαφή όμως δεν προκλήθηκε από κανένα πολιτικό μοτίβο. Έγινε επειδή ήταν εκεί το ΑΠΘ. Κάθε επιστημονικό επίτευγμα δικαιούται ή μπορεί να είναι αντικείμενο πολιτικής διαχείρισης (το βραβείο Νόμπελ ή ο τόπος καταγωγής του Μότσαρτ λ.χ). Σ΄ αυτό δεν επεμβαίνει άμεσα ο ερευνητής και δεν μπορεί να το σταματήσει... Άλλο πράγμα η προπαγάνδα κι άλλο ο επιστημονικός διάλογος. Κι εδώ υπάρχει ένα κεφάλαιο που λέγεται παραποίηση επιστημονικών δεδομένων και συνθηματολογία».

Πόσο βαριά είναι η κληρονομιά, πόσο δυνατή η διαχείριση και η διατήρηση του μεγαλείου του ευρήματος;

Χ.Π.: «Η αλήθεια είναι ότι ζήσαμε για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα στη σκιά του άνδρα, αντιμετωπίσαμε- με τον θάνατό του- εχθρικό περιβάλλον, αλλά παρ’ ότι προκληθήκαμε πολλάκις καταφέραμε να κρατήσουμε τη συζήτηση στο στενά επιστημονικό της επίπεδο».

Σ.Δ.: Μιλά για το βάρος της κληρονομιάς, την τύχη της συγκυρίας, αλλά και την ευθύνη της συνέχειας εν μέσω της κριτικής που δέχτηκαν. «Στα χρόνια που κύλησαν βεβαίως πήραμε τις ευθύνες μας. Η ανασκαφή εξάλλου είναι κάτι πολύ ζωντανό», συμπληρώνει.

Πώς μπορεί να αξιοποιηθεί το πολιτικό και επιστημονικό χρυσάφι του ευρήματος;

Χ.Π.: «Η έκθεση στο στέγαστρο, όταν γίνει με σωστή ξενάγηση, μπορεί να συμβάλει ή απλώς να ενημερώσει τον επισκέπτη. Χρειάζεται όμως και ανάπτυξη του αρχαιολογικού χώρου. Στην Ευρωβουλή ομολογώ ότι δεν έχω στόχο να ακυρώσω την ακαδημαϊκή μου ιδιότητα για να καταταγώ απλουστευτικά ως "μακεδονομάχος". Από την άλλη ομολογώ ότι ξαφνιάζομαι, καθώς παρ’ ότι έχουμε όλα τα ουσιαστικά επιχειρήματα με το μέρος μας, καταφέραμε να είμαστε οι απολογούμενοι».

Σ.Δ.: «Η επιστήμη είναι εθνικό δεδομένο. Θα προσφέρουμε στο έθνος μόνο όταν εξαντλήσουμε τις επιστημονικές δυνατότητες του ευρήματος. Οποιαδήποτε επιστημονική δραστηριότητα στη Βεργίνα έχει τεράστια απήχηση. Το ΑΠΘ θα πρέπει να αναλάβει πολύ πιο έντονα τις υποχρεώσεις του στον χώρο. Με ανάλογο τρόπο πρέπει η Πολιτεία να σχεδιάσει και να αλλάξει στρατηγική. Τα μνημεία δεν είναι σκηνικά για τουριστικά γραφεία. Όσοι έχουν στα χέρια τους τη χώρα να ακούν περισσότερο την επιστήμη και να της δίνουν περισσότερο χώρο».

Κρύβει κι άλλα μυστικά η Βεργίνα;

Χρυσούλα Παλιαδέλη: «Δεν περιμένω άλλα ευρήματα από την αγορά. Περιμένω τα αποτελέσματα της αξονικής τομογραφίας των οστών από το τελευταίο εύρημα. Αν διαπιστωθεί πως ανήκουν σε γυναίκα, τότε μάλλον είναι μίας από τις συζύγους του Μεγάλου Αλεξάνδρου- μητέρας των δολοφονημένων γιων του. Όχι, δεν μπορεί να είναι εκεί ο τάφος του Αλέξανδρου». Στέλλα Δρούγου: «Δεν είμαστε κυνηγοί ανέλπιστων θησαυρών. Ο στόχος δεν είναι να βρούμε κι άλλα. Αυτά που έχουμε μπορούν να δώσουν υλικό για άλλη μια γενιά αρχαιολόγων. Δεν είμαστε κυνηγοί ευρημάτων. Είμαστε μέτοχοι και δημιουργοί πολιτισμού. Όλοι ονειρεύονται τον Αλέξανδρο στην Ελλάδα. Προσωπικά είμαι εναντίον του να βρεθεί ποτέ και οπουδήποτε ο τάφος του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Το σενάριο σκοτώνει το παραμύθι. Και τα παραμύθια τα χρειαζόμαστε».

24.10.09 Η Χρυσούλα Παλιαδέλη κεντρική καλεσμένη της δημοσιογράφου Χρ. Σιγανίδου στην εκπομπή «Στο ημικύκλιο» της ΕΤ3.

περισσότερα » « λιγότερα

H εκπομπή ήταν αφιερωμένη σε θέματα που αφορούν στην παιδεία και τον πολιτισμό, με αφορμή την ιδιότητα της ευρωβουλευτού ως μέλους στην αντίστοιχη Επιτροπή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, αλλά και με την εμπειρία της αρχαιολόγου και καθηγήτριας του Α.Π.Θ. Στην εκπομπή ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη δια βίου μάθηση και το πρόγραμμα ERASMUS, αλλά και σε ζητήματα που αφορούν στην ανάδειξη και την προβολή της πολιτιστικής κληρονομιάς της χώρας μας.


Δείτε το βίντεο εδώ

καλοκαίρι 2009 Συνέντευξη της Χρυσούλας Παλιαδέλη στα ΝΕΑ της ΚΑΛΛΙΘΕΑΣ αρ.10, τριμηνιαία έκδοση του Δήμου Καλλιθέας του Νομού Θεσσαλονίκης.

περισσότερα » « λιγότερα

ΠΟΙΟΣ ΘΑ ΕΛΕΓΕ ΟΧΙ ΓΙΑ ΤΟ ΛΑΤΟΜΕΙΟ ΓΕΝΕΣΙΣ;

Τη στήριξή της στις προσπάθειες του Δήμου Καλλιθέας για ένταξη της περαιτέρω αξιοποίησης του «Θεάτρου Γένεσις – Μ. Βολανάκης» σε ευρωπαϊκά προγράμματα υπογραμμίζει, μιλώντας στο περιοδικό μας, η ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ Χρυσούλα Σαατσόγλου - Παλιαδέλη. Η κορυφαία επιστήμων που εκπροσωπεί εδώ και λίγες εβδομάδες τη Θεσσαλονίκη και τη Βόρεια Ελλάδα στην Ευρωβουλή, μιλά ακόμη για τις νέες προκλήσεις που η ίδια αναμένει ότι θα συναντήσει στις Βρυξέλλες και το Στρασβούργο, την οικονομική κρίση στην ΕΕ, αλλά και την ανάγκη να αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη των Ευρωπαίων πολιτών στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Κυρία Παλιαδέλη, είστε πλέον μία από τους 22 νέους Έλληνες ευρωβουλευτές. Τι ήταν αυτό που σας ώθησε να ανταποκριθείτε στην πρόσκληση του Γιώργου Παπανδρέου και να κατέλθετε στην εκλογική αναμέτρηση;

Η αίσθηση ότι μπορώ να συμβάλω με την παρουσία μου στην ανάδειξη της φωτεινής πλευράς της σύγχρονης ελληνικής κοινωνίας, η ελπίδα ότι μπορώ να συμμετάσχω στην ενημέρωση της Ευρώπης για τα εθνικά μας θέματα, η διαπίστωση ότι δεν μπορώ να παραμένω στην ασφάλεια της κριτικής εκ του μακρόθεν, αλλά οφείλω να εμπλακώ.

Εισέρχεστε στο Ευρωκοινοβούλιο σε μια συγκυρία που σηματοδοτείται από την οικονομική κρίση, αλλά και μια κρίση ταυτότητας της ΕΕ, που προκαλεί ευρωσκεπτικισμό. Πώς μπορούν να αντιμετωπιστούν αυτές οι προκλήσεις;

Η οικονομική κρίση και ο ευρωσκεπτικισμός αποτελούν, ομολογουμένως, μεγάλους κινδύνους για την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση. Η πρώτη θα πρέπει να αντιμετωπιστεί με τρόπους που θα μειώσουν τον δεύτερο. Είναι κρίμα ότι η ευρωπαϊκή σοσιαλιστική ομάδα δεν βγήκε δυνατότερη από την πρόσφατη ευρωεκλογική αναμέτρηση. Απαιτούνται, επομένως, συμμαχίες προκειμένου η αντιμετώπιση της οικονομικής κρίσης να μη γίνει σε βάρος των ασθενέστερων οικονομικά τάξεων και, βεβαίως, πολλή δουλειά για να αποκαταστήσουμε την εμπιστοσύνη των Ευρωπαίων στη δύναμη της Ενωμένης Ευρώπης των πολιτών και όχι των στελεχών. Κάτι τέτοιο θα αναστείλει την αύξηση της αμφισβήτησης στους θεσμούς και την αποτελεσματικότητά τους.

Οι Έλληνες εκφράζουν στις δημοσκοπήσεις θετικότατη γνώμη για την ΕΕ, αλλά στις ευρωεκλογές ψήφισαν μάλλον με «εθνικά» κριτήρια και αγνοούν ακόμη και τα … βασικά για την Ένωση. Πού οφείλεται αυτό το έλλειμμα;

Στο γεγονός ότι η σύντομη προεκλογική περίοδος επικεντρώθηκε από τα ΜΜΕ και τα κόμματα σε ζητήματα της ελληνικής πραγματικότητας, με βάση τη σκληρή εσωτερική επικαιρότητα. Αν τα πράγματα ήταν καλύτερα στο εσωτερικό της χώρας θα υπήρχε χώρος για ζητήματα που αφορούν στην Ευρώπη, τις προοπτικές και τις δυνατότητές της.

Θα ασχοληθείτε στο Ευρωκοινοβούλιο με την Παιδεία, την Έρευνα, τον Πολιτισμό. Ποια είναι τα ζητήματα αιχμής της δράσης σας;

Η θέση μου στις επιτροπές δεν έχει ακόμη αποφασιστεί. Ωστόσο, πράγματι, εκτιμώ ότι θα πρέπει να ασχοληθώ με θέματα που σχετίζονται με την Παιδεία, την Έρευνα και τον Πολιτισμό. Και για τα τρία υπάρχει ευρύ πεδίο δράσεων που δυστυχώς δεν γίνονται ευρύτερα γνωστές ή δεν αξιοποιούνται όσο θα έπρεπε. Θα γνωρίζω περισσότερα αφού αναλάβω τα καθήκοντά μου.

Δέκα χρόνια μετά το θάνατο του Μίνου Βολανάκη, ο Δήμος Καλλιθέας καμαρώνει για το θέατρο «Γένεσις – Μ. Βολανάκης», που σκέφτηκε να αξιοποιήσει για πρώτη φορά ο αείμνηστος θεατράνθρωπος στα χρόνια της «Θεσσαλονίκης ‘97». Σήμερα ο Δήμος επιχειρεί να εντάξει την περαιτέρω αξιοποίησή του σε ευρωπαϊκά προγράμματα. Να ελπίζει βάσιμα στη συνδρομή των Ελλήνων ευρωβουλευτών;

Δεν νομίζω πως Έλληνας ευρωβουλευτής θα είχε αντίρρηση για τη στήριξη τέτοιων δράσεων που θα υποστηρίζουν όχι μόνον τον αρχαίο, αλλά και τον σύγχρονο πολιτισμό. Θεωρώ ότι προϋπόθεση για οποιαδήποτε αξιοποίηση του μοναδικού αυτού χώρου είναι μια πρόταση που θα σέβεται το όραμα του Μίνου Βολανάκη για το Νταμάρι και θα υπογραμμίζει με αρτιότητα την ποιότητα που χαρακτήριζε το έργο του.


27.05.09 Συνέντευξη της Χρυσούλας Παλιαδέλη στην PASOK Web TV, με αφορμή τη συμμετοχή της στην ευρωλίστα του ΠΑ.ΣΟ.Κ.

περισσότερα » « λιγότερα

Η τηλεοπτική συνέντευξη μαγνητοσκοπήθηκε κατά τη διάρκεια της προεκλογικής περιόδου για τις Ευρωεκλογές του 2009, στο πλαίσιο γνωριμίας του κοινού με τους υποψήφιους Ευρωβουλευτές του ΠΑ.ΣΟ.Κ. Η Χρυσούλα Παλιαδέλη απαντά σε ερωτήματα που αφορούν στην παιδεία και τον πολιτισμό, την αρχαιολογία και την ανασκαφή, τον πολιτισμό της καθημερινότητας, την ανάγκη για κοινωνική συνοχή, και ομολογεί τους λόγους που την οδήγησαν στην αποδοχή της πρόσκλησης του Γιώργου Παπανδρέου να συμμετάσχει στην ευρωλίστα του ΠΑ.ΣΟ.Κ.


Δείτε το βίντεο εδώ

24.05.09 Συνέντευξη της Χρυσούλας Παλιαδέλη στην εφημερίδα ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ της ΚΥΡΙΑΚΗΣ και στον δημοσιογράφο Ν. Ηλιάδη με αφορμή την επιλογή της για την 4η θέση του ευρωψηφοδελτίου του ΠΑ.ΣΟ.Κ.

περισσότερα » « λιγότερα

«Λαθοσ των Σκοπιων η οικειοποιηση παρελθοντοσ που δεν τουσ ανηκει»

Η Χρυσούλα Σαατσόγλου - Παλιαδέλη έκανε άλλα σχέδια για το προσεχές μέλλον της μετά και την περυσινή σπουδαία ανακάλυψη στη Βεργίνα. Το χρυσό στεφάνι, όμοιο με εκείνο του Φιλίππου Β΄, το οποίο έφερε στο φως η αρχαιολογική σκαπάνη τον περασμένο Αύγουστο άνοιγε μπροστά της ένα νέο ελκυστικό πεδίο επιστημονικής έρευνας.

Η αρχαιολόγος έχει άλλωστε αφιερώσει σημαντικό κομμάτι της ζωής της στη Βεργίνα, αρχικά ως μαθήτρια του Μανόλη Ανδρόνικου, στη συνέχεια ως στενή συνεργάτριά του και σήμερα ως επικεφαλής της πανεπιστημιακής ανασκαφής.
Παρ' όλα αυτά, δεν δυσκολεύτηκε να πει “ναι” στην πρόταση του Γιώργου Παπανδρέου να συμμετάσχει στην τέταρτη θέση του ευρωψηφοδελτίου του ΠΑΣΟΚ. Στη συνέντευξή της στη “ΜτΚ” εξηγεί τους λόγους για τους οποίους αποδέχθηκε την πρόταση, αναφέρεται στους στόχους της ως ευρωβουλευτή, στα σπουδαία ευρήματα της Βεργίνας και πώς μπορούν αυτά να αξιοποιηθούν, ώστε να ισχυροποιήσουν τη θέση της Ελλάδας στο λεγόμενο Μακεδονικό, αλλά και για τη μεταχείριση που επιφυλάσσει στους δικούς της αρχαιολογικούς θησαυρούς η Θεσσαλονίκη.

Πόσο χρόνο σας πήρε να αποδεχθείτε την πρόταση του ΠΑΣΟΚ; Τι σας οδήγησε να πείτε ναι;
Πολύ λίγο, επειδή η πρόταση του Γιώργου Παπανδρέου ήλθε εντελώς ξαφνικά και απρόσμενα και έπρεπε να απαντηθεί άμεσα. Την αποδέχτηκα όχι μόνον επειδή προήλθε απολύτως τιμητικά από τον ίδιο τον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ, αλλά κυρίως επειδή έγινε με εξαιρετικά ευγενή και ανθρώπινο τρόπο, που με έφερε αντιμέτωπη με ένα δίλημμα που με βασάνιζε από καιρό: κριτική από απόσταση ή συμμετοχή στο εφικτό. Επέλεξα να απαντήσω θετικά στην πρόκληση και χαίρομαι ιδιαίτερα που οι δικοί μου άνθρωποι, οι φίλοι και οι συνάδελφοί μου, ανεξάρτητα από τις πολιτικές τους τοποθετήσεις, αντιμετώπισαν την επιλογή μου με απρόσμενα ζεστό τρόπο.

Τι μπορεί να κάνει μια αρχαιολόγος στην ευρωβουλή;
Ό,τι κάθε άλλος εκπρόσωπος διαφορετικής ειδικότητας. Αυτό που εκτιμώ πως απαιτείται από έναν ευρωβουλευτή είναι η σοβαρότητα και η υπευθυνότητα με την οποία θα αντιμετωπίσει την ομολογουμένως τεράστια ευθύνη για την ευπρόσωπη και κυρίως θετική εκπροσώπηση της χώρας στην Ευρώπη, την υπεράσπιση των εθνικών συμφερόντων της, αλλά και τη συνεργασία για τη διεύρυνση της εμπιστοσύνης των πολιτών της στους θεσμούς της ενωμένης Ευρώπης.
Έχω μάθει στη ζωή μου να δουλεύω συλλογικά και χαίρομαι να ακούω από παλαιότερους ευρωβουλευτές μας διαφορετικών κομμάτων να μιλούν για τη συνεργασία τους στο ευρωκοινοβούλιο. Ελπίζω πως θα το βιώσω με τον ίδιο τρόπο.

Οι σπουδαίες ανακαλύψεις της Βεργίνας αξιοποιήθηκαν όσο θα έπρεπε, για να ισχυροποιήσουν τη θέση της Ελλάδας στο λεγόμενο Μακεδονικό;
Τα ευρήματα της Βεργίνας αποτελούν μεγάλο κομμάτι μιας πολύ μεγαλύτερης ενότητας πολύ σημαντικών αρχαιολογικών ευρημάτων από το βορειοελλαδικό χώρο. Αυτό που προσδίδει μεγαλύτερη βαρύτητα στη Βεργίνα και τα αρχαία της δεν είναι βεβαίως η εντυπωσιακή πλευρά τους αλλά η ταύτιση του αρχαιολογικού της χώρου με τις Αιγές, την κοιτίδα των αρχαίων Μακεδόνων, όπου αντανακλώνται τα πολιτισμικά χαρακτηριστικά τους, η θρησκεία, το γλωσσικό τους ιδίωμα κτλ. και απαντώνται, επομένως, ερωτήματα που αφορούν την ταυτότητά τους. Είναι κρίμα που η ιστορία κακοφόρμισε στα χέρια όσων σύγχρονων ιστορικών την χρησιμοποίησαν προκειμένου να υποστηρίξουν εθνογενετικές πολιτικές και γεωπολιτικές επιδιώξεις. Είναι, επίσης, λυπηρό, που οι γείτονές μας οδηγήθηκαν και αποποιούνται κομμάτια της δικής τους ιστορίας, προκειμένου να συνδεθούν με ένα παρελθόν που δεν τους ανήκει.

Θεωρείτε ότι μπορούν να γίνουν περισσότερα επ’ αυτού;
Όντας κατά βάση αισιόδοξη, πιστεύω πως έχουμε ακόμη το χρόνο να διευρύνουμε την ενημέρωση της διεθνούς κοινής γνώμης για την ιστορική τουλάχιστον διάσταση του ζητήματος, με την ελπίδα ότι κάτι τέτοιο θα έχει θετική επίδραση και στη λύση του πολιτικού ζητήματος.

Είστε ικανοποιημένη από τον τρόπο με τον οποίο η Θεσσαλονίκη μεταχειρίζεται τα αρχαιολογικά ευρήματα και την ιστορία της;
Τα πράγματα θα μπορούσαν να είναι καλύτερα. Θεωρώ, ωστόσο, αδιανόητο να τίθεται σε συζήτηση η ανάδειξη ή κατάχωση ενός από τα σπουδαιότερα μνημεία στην καρδιά της πόλης μας, του ναού της Ρώμης και του Αυγούστου στην πλατεία Αντιγονιδών. Το οικόπεδο θα έπρεπε να έχει ήδη απαλλοτριωθεί και το κομμάτι του μνημείου που βρίσκεται ακόμη κρυμμένο κάτω από την πλατεία να ανασκαφεί, ώστε να αναδειχτεί ένα εξαίρετο μνημείο, η πρώιμη ιστορία του οποίου το ανάγει στον έκτο προχριστιανικό αιώνα.

20.05.09 Συνέντευξη της Χρυσούλας Παλιαδέλη στην εφημερίδα ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ και στη δημοσιογράφο Ν. Κοντράρου - Ρασσιά με αφορμή την επιλογή της για την 4η θέση του ευρωψηφοδελτίου του ΠΑ.ΣΟ.Κ.

περισσότερα » « λιγότερα

«Δεν με διαλεξαν μονο για τα χρυσα τησ Βεργινασ»

Η αρχαιολόγος, στενή συνεργάτις του Μανόλη Ανδρόνικου, είναι στην τέταρτη θέση του ευρωψηφοδελτίου του ΠΑΣΟΚ. Ετοιμάζεται να ανατρέψει τη ζωή της, αφήνοντας τη διδασκαλία στο Αριστοτέλειο, για να εργαστεί στην Ευρώπη του πολιτισμού.

Από την αρχαία σκόνη της Βεργίνας στα καλογυαλισμένα έδρανα της Ευρωβουλής. Μια ευτυχής πορεία για την αρχαιολόγο Χρυσούλα Σαατσόγλου - Παλιαδέλη, τη βοηθό του Μανόλη Ανδρόνικου. Η απόφαση του Γιώργου Παπανδρέου να τη συμπεριλάβει στο ευρωψηφοδέλτιο του ΠΑΣΟΚ και μάλιστα σε εκλόγιμη θέση (4η) ξάφνιασε ευχάριστα όλους όσοι έχουν γευτεί τη διαχρονική και διακομματική σχέση των πολιτικών με τον πολιτισμό. Τον επικαλούνται προεκλογικά και τον αγνοούν επιδεικτικά όταν έρθουν στην εξουσία.
Η κ. Παλιαδέλη, γέννημα - θρέμμα Θεσσαλονικιά, καθηγήτρια σήμερα Κλασικής Αρχαιολογίας στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο, είχε την τύχη να είναι βοηθός και στενή συνεργάτιδα του Μ. Ανδρόνικου από το 1975 και να μετάσχει στην αρχαιολογική έρευνα της Μεγάλης Τούμπας και στην αποκάλυψη των βασιλικών τάφων της Βεργίνας. Πρόκειται για μια δυναμική γυναίκα, εξωστρεφή και της δράσης, που μπορεί να εκπροσωπήσει επάξια την Ελλάδα του πολιτισμού στην Ευρώπη.
Τη «συλλάβαμε» πριν μπει στο αμφιθέατρο για ένα τρίωρο μάθημα. Η φωνή της πρόδιδε ενθουσιασμό για το νέο ξεκίνημα.

Αν ζούσε ο Μανόλης Ανδρόνικος τι νομίζετε πως θα έλεγε στο άκουσμα της είδησης;
«Δεν θα ήταν γι' αυτόν τεράστια έκπληξη, επειδή ήξερε ότι ασχολούμαι με τα κοινά».

Γιατί σας διάλεξε, κατά την άποψή σας, ο Γιώργος Παπανδρέου; Ήθελε έναν άνθρωπο από τον χώρο του πολιτισμού, μια λαμπερή γυναικεία προσωπικότητα;
«Δεν είναι μια απάντηση που μπορώ να δώσω εγώ».

Ωστόσο, περιμένατε μια τέτοια πρόταση;
«Όχι! Ομολογώ ότι ήταν μεγάλη έκπληξη για μένα. Έπεσε ως κεραυνός εν αιθρία».

Ποια ήταν η αντίδρασή σας;
«Είπα ότι θα το σκεφτώ. Δεν ήταν εύκολη απόφαση, για μένα είναι μια ανατροπή».

Τι μπορεί να πετύχει ένας αρχαιολόγος από τα έδρανα του Ευρωκοινοβουλίου;
«Κατ' αρχήν θέλω να μάθω πράγματα. Όσο για τους τομείς της ειδικότητάς μου -επειδή ούτε η μόνη είμαι ούτε η καλύτερη- με ενδιαφέρει το πεδίο του πολιτισμού γενικά. Πρωτίστως ο πολιτισμός της καθημερινότητας, και όχι μόνο ο αρχαίος. Με ενδιαφέρει ακόμα το πεδίο εκπαίδευσης, το οποίο είναι πολύ κοντά σ' αυτό που κάνω τόσα χρόνια. Σε ένα δεύτερο επίπεδο θα ήθελα να γνωρίσω ανθρώπους της Ευρώπης, σαν κι εμένα, να αποκαταστήσω μια επικοινωνία μαζί τους προς όφελος του συνόλου, με στόχο την ενοποίηση του ευρωπαϊκού πολιτισμού».

Δεν θυμάμαι να είχαμε ποτέ Έλληνα ευρωβουλευτή που να έχει υπηρετήσει τον τομέα της πολιτιστικής κληρονομιάς. Αναρωτιέμαι τι δυνατότητες υπάρχουν για τα ελληνικά συμφέροντα.
«Ούτε κι εγώ θυμάμαι κι αυτό με κάνει να νιώθω μεγαλύτερη ευθύνη. Πιστεύω πως μπορούμε να αναπτύξουμε διεπιστημονικά ευρωπαϊκά προγράμματα παιδείας με κέντρο τον πολιτισμό. Καλό θα είναι να υπάρξει μια αλλαγή κατεύθυνσης στη χρηματοδότηση των δράσεων του πολιτισμού. Για παράδειγμα, γιατί οι ανασκαφές να μη χρηματοδοτούνται ποτέ από την Ευρώπη;».

Δηλαδή, θα επιζητούσατε να χρηματοδοτηθεί η βασική έρευνα;
«Βεβαίως, αυτή παράγει και τους μελλοντικούς αρχαιολόγους».

Ωστόσο, στη Μακεδονία δεν σας έλειψαν ποτέ τα χρήματα για ανασκαφές.
«Οι πανεπιστημιακές ανασκαφές έχουν πάντα λίγα χρήματα. Μη νομίζετε ότι γκρινιάζω, αλλά θεωρώ πως θα έπρεπε το υπουργείο Παιδείας να επωμιστεί τέτοιες δράσεις. Το υπουργείο Πολιτισμού έχει δικό του ανασκαφικό πρόγραμμα και δικούς του ανθρώπους».

Τον περασμένο Αύγουστο βρήκατε στην αγορά των Αιγών ένα εντυπωσιακό ταφικό σύνολο με ένα χρυσό στεφάνι. Πιστεύετε πράγματι ότι ανήκει σε έναν από τους δύο δολοφονημένους γιους του Μεγάλου Αλεξάνδρου από τον Κάσσανδρο: τον Αλέξανδρο Δ' ή τον Ηρακλή;
«Δεν υπάρχει επιγραφή που να λέει σε ποιον ανήκουν τα οστά. Έχουμε όμως μια σειρά από αντικειμενικά δεδομένα. Το σημείο όπου βρέθηκαν, ο τρόπος που ήταν θαμμένα, η χρονολόγηση του χώρου και η ποιότητα του ευρήματος. Το χρυσό αυτό στεφάνι είναι εφάμιλλης τέχνης με τα βασιλικά και χρονολογείται στα μέσα του 4ου αι. π.Χ. Η εικόνα και η πολυτέλειά του παραπέμπουν σε μέλος της βασιλικής οικογένειας. Η εξέταση των οστών μάς έδειξε ότι πρόκειται για άτομο όχι παραπάνω από 17 χρόνων. Ο συνδυασμός όλων των αρχαιολογικών, ιστορικών και ανθρωπολογικών δεδομένων οδηγεί στην πολύ πιθανή και γοητευτική αυτή υπόθεση. Θα μπορούσε κατά την άποψή μου να είναι η ταφή του Ηρακλή, γιου της Περσίδας Βαρσίνης. Είναι μία υπόθεση που βασίζεται στην εξέταση των στοιχείων και στην παρατήρηση. Φοβάμαι, όμως, πως δεν θα αποδειχθεί ποτέ».

Μήπως η διεθνής δημοσιότητα που δόθηκε ήταν η αιτία της ελκυστικής πρότασης από το ΠΑΣΟΚ;
«Ελπίζω πως όχι. Θεωρώ ότι δεν δικαιολογεί ένα τέτοιο ενδεχόμενο η στάση μου απέναντι σε όλα αυτά τα πράγματα που είχαμε την τύχη να βρούμε στη Βεργίνα από τότε που ήμουνα μαθήτρια του Ανδρόνικου μέχρι σήμερα, και ο τρόπος που συμπεριφέρθηκα στα αρχαία».

Είχατε συνεργαστεί ποτέ με το ΠΑΣΟΚ;
«Όχι. Είχα όμως την καλλιτεχνική διεύθυνση στην Πολιτιστική Πρωτεύουσα το 1997. Διετέλεσα ένα χρόνο πρόεδρος του Δ.Σ. του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος, συμμετέχω στην ανεξάρτητη Αρχή Διασφάλισης Ποιότητας. Έχω την αίσθηση ότι υπάρχουν κι άλλα, πέρα από τα χρυσά της Βεργίνας, που θα δικαιολογούσαν μια τέτοια επιλογή».

Τι σκέφτεστε να κάνετε με τις άλλες σας υποχρεώσεις, όπως με τα μαθήματα στο ΑΠΘ;
«Μετά την εκλογή, τα πανεπιστημιακά καθήκοντα αναστέλλονται».

Με τον Ευάγγελο Βενιζέλο είχατε συνεργαστεί όταν ήταν υπουργός Πολιτισμού;
«Είχαμε μια πολύ καλή σχέση».

Πιστεύετε πως εκείνος σας πρότεινε για την Ευρωβουλή;
«Δεν μπορώ να το ξέρω εγώ. Πολύ θα ήθελα πάντως να το μάθω».

Τα Σκόπια παραποιούν επιστημονικά δεδομένα
Ως ανασκαφέας της πόλης των Αιγών, του βασιλιά της Μακεδονίας Φιλίππου Β' πώς βλέπετε την εμμονή των Σκοπίων να χρησιμοποιούν το όνομα «Μακεδονία»;
«Κατ' αρχήν με εκπλήσσει λιγάκι η στάση τους και αναρωτιέμαι γιατί φτάσαμε να παίζουμε παιχνίδια – ποιος θα σηκώσει το πιο ψηλό άγαλμα, ποιος θα φτιάξει το μεγαλύτερο αστέρι της Βεργίνας. Και από την άλλη έχουμε έναν λαό, που πολύ όψιμα ήρθε σε επαφή με την ιστορία των αρχαίων Μακεδόνων και τον Αλέξανδρο».

Όταν βλέπετε στη σημαία τους το αστέρι της Βεργίνας, που εσείς με την ομάδα του Ανδρόνικου ανακαλύψατε, πώς αισθάνεστε;
«Άσχημα. Αλλά εκείνο που με ενοχλεί περισσότερο είναι το ζήτημα της παραπληροφόρησης των ανθρώπων που παίρνουν αποφάσεις και της παραποίησης δεδομένων, που δεν έχουν επιστημονικά αμφισβητηθεί».

Θα μπορούσατε να ενημερώσετε τους Ευρωπαίους.
«Όχι μόνο εγώ. Κι άλλοι συνάδελφοι από ελληνικά πανεπιστήμια, ανασκαφείς, αρχαιολόγοι θα μπορούσαν. Έχω στο μυαλό μου κάποιες σκέψεις».

19.04.09 Συνέντευξη της Χρυσούλας Σαατσόγλου - Παλιαδέλη στον Γιώργο Δουατζή και το ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ «Κ» της ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗΣ, τεύχος 307, σσ. 26-31

περισσότερα » « λιγότερα

η αρχαιολογοσ των νεων μεγαλων ευρηματων στη βεργινα

«Όταν σκάβεις, τα συναισθήματα αποτελούν ένα κράμα χαράς και αγωνίας. Η επαφή με την ύπαιθρο, με το άγνωστο … Είναι πολλαπλή η συγκίνηση». Λόγια μιας καθηγήτριας του ΑΠΘ και αρχαιολόγου, μιας γυναίκας που έχει συνδέσει το όνομά της με τον Μανόλη Ανδρόνικο ως συνεργάτις, αλλά και με ευρήματα σπάνιας αρχαιολογικής αξίας, όπως μεταξύ άλλων το χρυσό στεφάνι με φύλλα βελανιδιάς, που βρέθηκε μέσα σε ολόχρυσο αγγείο στο ιερό της Εύκλειας στη Βεργίνα τον περασμένο Αύγουστο και παρουσιάστηκε επίσημα προσφάτως. «Ένιωσα προς στιγμήν ότι ο χρόνος μηδενίστηκε, μπαίνοντας για πρώτη φορά στον τάφο του Φιλίππου, συνειδητοποιώντας ότι ήμασταν οι πρώτοι που τον επισκεπτόμασταν μετά 2.300 χρόνια», λέει η Χρυσούλα Σαατσόγλου - Παλιαδέλη. «Είναι ένα περίεργο συναίσθημα, που ευτυχώς δεν βιώνω στην καθημερινότητά μου. Είναι η υπόμνηση του ελάχιστου της διάρκειας της ανθρώπινης ζωής μέσα στο χρόνο της ιστορίας».

Η ολόχρυση ταφή, που βρέθηκε το περασμένο καλοκαίρι στη Βεργίνα από την ομάδα της, χαρακτηρίστηκε ως το σημαντικότερο εύρημα των τελευταίων τριάντα ετών. Κατά την πρόσφατη παρουσίαση του ταφικού συνόλου, αναφέρθηκε ότι ανήκε σε έναν από τους γιους του Μεγάλου Αλεξάνδρου, τον Αλέξανδρο Δ’, γιο της Ρωξάνης, ή τον Ηρακλή, νόθο γιο του Μεγάλου Αλεξάνδρου και της Βαρσίνης. Συγκινητικό στοιχείο ήταν ότι η παρουσίαση έγινε στην ίδια αίθουσα της παλιάς Φιλοσοφικής Σχολής του ΑΠΘ όπου πριν από 31 χρόνια ο Μανόλης Ανδρόνικος είχε παρουσιάσει τα ευρήματα της Βεργίνας, παρουσία της τότε μαθήτριάς του και νυν καθηγήτριας.

Τι συμβολίζει για σας το χρυσό στεφάνι στο ιερό της Εύκλειας στη Βεργίνα;
Μία επιπλέον επιβεβαίωση για τη σημασία του αρχαιολογικού χώρου που ανασκάπτουμε εδώ και είκοσι επτά χρόνια: ενός σημείου της παλιάς πρωτεύουσας του μακεδονικού βασιλείου που ταυτίζεται με τμήμα της αγοράς των Αιγών και που στο παρελθόν μας έχει δώσει σημαντικότατα ευρήματα, τα οποία συμπληρώνουν την ελλιπή ή διαστρεβλωμένη ιστορική γνώση μας για τη Μακεδονία της εποχής του Φιλίππου και του Αλεξάνδρου.

Η ισχυρότερη επαγγελματική ανάμνησή σας;
Η απόλυτη σιωπή πάνω από το άνοιγμα του τάφου του Φιλίππου, στις 8 Νοεμβρίου του 1977. Κι ας ήταν γύρω μας μαζεμένοι περισσότεροι από τριακόσιοι άνθρωποι.

Και η πρώτη ανασκαφική συγκίνηση;
Φοιτήτρια, στο ανάκτορο της Βεργίνας. Στο ιερό κυκλικό δωμάτιο, ένα χρόνο πριν, είχε έλθει στο φως μια κατεστραμμένη επιγραφή αφιερωμένη στον Ηρακλή Πατρώο, τον γενάρχη της δυναστείας των Τημενιδών, της γενιάς δηλαδή του Αλεξάνδρου. Περιμέναμε την αποκάλυψη κι άλλων θραυσμάτων. Λίγα χρόνια νωρίτερα, ο Άγγλος ιστορικός Nicholas Hammond είχε προτείνει την ταύτιση του αρχαιολογικού χώρου της Βεργίνας με τις Αιγές, την παλιά πρωτεύουσα του μακεδονικού βασιλείου. Αργότερα, η αποκάλυψη των βασιλικών τάφων της Μεγάλης Τούμπας επιβεβαίωνε την υπόθεση.

Γιατί στραφήκατε στην Αρχαιολογία;
Ετοιμαζόμουν για σπουδές Ιατρικής, ο πατέρας μου με ήθελε δικαστή, αλλά μεσολάβησαν μια επίσκεψη στην Ακρόπολη και μια ξενάγηση από μια φιλόλογο για να ανακαλύψω έναν άλλο κόσμο που με γοήτευσε.

Ανασκαφή σημαίνει …
Μια πολυεπίπεδη και αργή διαδικασία. Ως μέρος της αρχαιολογικής επιστήμης, είναι ένα εξαίρετο εργαλείο για τις αρχαιογνωστικές επιστήμες, αφού φέρνει στο φως υλικά κατάλοιπα παλαιότερων κοινωνιών. Ως πράξη, είναι στην ουσία μη αναστρέψιμη, ακόμη και με τις δυνατότητες «αναπαράστασης» που παρέχει η σημερινή τεχνολογία. Από την άποψη αυτή, κάθε ανασκαφή απαιτεί σχολαστική καταγραφή για να χαθούν τα λιγότερα δυνατά δεδομένα, επιστημονική δημοσίευση για να ενημερωθεί η επιστημονική κοινότητα και –όπου είναι δυνατό- ανάδειξη για να αποδοθεί «προς τέρψιν και γνώσιν» στο ευρύ κοινό.

Στο σκάψιμο, η λογική είναι επικυρίαρχη;
Η αρχαιολογία είναι, κατά την ταπεινή μου γνώμη, μια επιστήμη λογική, θα την έλεγα σχεδόν θετική. Στην ανασκαφή δεν οσμίζεσαι. Παρατηρείς, διαβάζεις, σκέφτεσαι, υποθέτεις, συνδυάζεις, δοκιμάζεις, αποτυγχάνεις, επιμένεις, ενδεχομένως επιτυγχάνεις, και ούτω καθεξής. Όταν αποκαλύπτεται κάτι εκεί που υποθέτεις πως υπάρχει, έχεις την επαλήθευση όχι μιας διαίσθησης, αλλά μιας λογικής επεξεργασίας. Άλλωστε, κάτω από τις συνθήκες που γίνονται συνήθως οι ανασκαφές (πίεση χρόνου, οικονομικά προβλήματα, τεχνικές δυσκολίες), η λογική είναι εργαλείο πολύτιμο.

Πώς νιώθετε πριν από το πρώτο χτύπημα της σκαπάνης;
Σε κάθε καινούργια τομή, ακόμη και στην ίδια αρχαιολογική θέση, το πρώτο χτύπημα της σκαπάνης κρύβει πάντα μια μικρή αγωνία.

Η «συνάντηση» με το … βαθύ παρελθόν;
Είναι η ικανοποίηση μιας περιέργειας. Η αυταρέσκεια ότι μπορείς να το αναπλάσεις. Η φιλοδοξία ότι μπορείς να το ερμηνεύσεις. Η ματαιοδοξία ότι μπορεί να φανεί χρήσιμο για την κοινωνία. Η απαισιοδοξία ότι εν τέλει αυτό είναι ανέφικτο. Το παρελθόν παραμένει παρελθόν και η αρχαιολογία, όπως και κάθε άλλη αρχαιογνωστική επιστήμη, προσπαθεί να το κατανοήσει.

Επέδρασε η εμπειρία της ανασκαφής στη θεώρησή σας του κόσμου;
Ναι, γιατί με έφερε πιο κοντά, εμένα -ένα παιδί της πόλης- στην ύπαιθρο και στους ανθρώπους της. Μου έμαθε να απολαμβάνω την ομαδικότητα, από φοιτήτρια μέχρι σήμερα. Μου δίνει πάντα τη χαρά να δοκιμάζω τις αντοχές μου κάθε καλοκαίρι με τους φοιτητές και να μοιράζομαι τις σκέψεις μου με τους στενούς συνεργάτες μου. Άλλωστε, σ’ αυτή την ομαδικότητα οφείλεται η πρόσφατη παρουσίαση του σημαντικού ευρήματος του καλοκαιριού.

Τι σημαίνει ελληνικότητα;
Θα ήμουν ευτυχής να μπορούσα να ταυτίσω τον όρο με τον πολιτισμό και με άλλα όμορφα πράγματα. Φοβούμαι ότι στις μέρες μας, με τους αδέξιους τρόπους που συχνά η ελληνικότητα ορίζεται, το βρίσκω δύσκολο. Θα έλεγα, λοιπόν, ότι για την ώρα η ελληνικότητα είναι παράλληλη με τη γερμανικότητα, τη γαλλικότητα, την αμερικανικότητα και κάθε άλλη -ικότητα. Όταν η καθημερινότητά μας αποκτήσει τον δικό της πολιτισμό και η ελληνική κοινωνία επανακτήσει το σεβασμό των άλλων όχι μόνο για τα μακρινά, αλλά και για τα σύγχρονά της επιτεύγματα, τότε τα ξαναλέμε.

Μιλάτε με ένταση …
Με θλίβει πάρα πολύ αυτό που συμβαίνει στην ελληνική κοινωνία τα τελευταία χρόνια. Δεν υπάρχει πολιτισμός της καθημερινότητας, κοινωνική συνοχή, επαγγελματισμός. Ζούμε στον τόπο μας, λες και δεν είναι δική μας αυτή η χώρα. Τρέμει ο πολίτης τις δημόσιες υπηρεσίες. Φοβάται ο ένας τον άλλον. Με δαιμονίζει αυτό το κλίμα της κατάθλιψης, της αδιαφορίας και της ανασφάλειας.

Τι θα λέγατε σε έναν νέο αρχαιολόγο;
Να κάνει υπομονή, επειδή το επάγγελμα περνάει τεράστια κρίση• με άνεργους αποφοίτους που αλλάζουν πορεία ή προσαρμόζουν τα όνειρά τους σε συμβάσεις ορισμένου χρόνου. Στον τυχερό ή στην τυχερή που ασκούν πλέον το επάγγελμα, να αντιστέκονται στη γραφειοκρατία, να διατηρούν την υψηλή ποιότητα στη γνώση και, κυρίως, να σέβονται τους δασκάλους και το έργο τους. Κάποια στιγμή, ο κόπος τους θα τους επιστραφεί γενναιόδωρα.

Η δίψα για δημοσιότητα;
Μια ανθρώπινη αδυναμία απολύτως θεμιτή που, όταν υπερβεί το όριο, συνήθως φέρνει το αντίθετο αποτέλεσμα.

Τι είναι η Μακεδονία για σας;
Ένας τεράστιος αρχαιολογικός χώρος που μόλις πριν από πέντε δεκαετίες άρχισε να μας αποκαλύπτει τα μυστικά του. Ένας πλούσιος τόπος που σχεδόν διαχρονικά χρησιμοποιήθηκε για να καλύψει τις οικονομικές ανάγκες και τις πολιτικές φιλοδοξίες των άλλων Ελλήνων. Μια γεωγραφική περιοχή με αυξομειούμενα σύνορα στο όρια του ελληνικού πυρήνα, που ακριβώς γι’ αυτόν το λόγο αντιμετωπίστηκε με δυσπιστία όχι μόνον από τους σύγχρονους, αλλά και τους αρχαίους ιστορικούς. Ένα φιλόξενο καταφύγιο για πρόσφυγες και κυνηγημένους από την αρχαιότητα μέχρι τις μέρες μας.

Όταν ακούτε τους Σκοπιανούς να αυτοαποκαλούνται Μακεδόνες;
Μελαγχολώ. Διότι, δυστυχώς, μεγάλωσαν πιστεύοντας ότι είναι απόγονοί τους. Διότι, δυστυχώς, καταφέραμε να ερίζουμε για το παρελθόν μας με λαούς σλαβικής προέλευσης. Διότι, δυστυχώς, οι Φιλιππικοί του Δημοσθένη κακοφόρμισαν στα χέρια έμπειρων ιστορικών της αλλοδαπής, που δεν διστάζουν να παραποιούν τα αρχαιολογικά δεδομένα και να παρερμηνεύουν τον Ηρόδοτο και τον Θουκυδίδη. Διότι, δυστυχώς, κι εμείς έχουμε τις ευθύνες μας.

Πιστεύετε στην τύχη;
Στην αρχαιολογική λιγάκι. Περισσότερο πιστεύω στη γνώση, την υπομονή και την επιμονή, στοιχεία που συχνά παραβλέπονται όταν γίνεται συζήτηση για τα -όχι τυχαία- ευρήματα από συστηματικές ανασκαφές. Ο Ανδρόνικος, για παράδειγμα, δεν ήταν τυχερός. Ήταν επίμονος και μεθοδικός, Όπως, άλλωστε, οι περισσότεροι από τους αρχαιολόγους μας.

Ο Μανόλης Ανδρόνικος ήταν…
Ένας εξαίρετος δάσκαλος, ένας σοβαρός, έντιμος και άξιος επιστήμονας που βίωσε τη μοναξιά της φήμης του και το φθόνο των -ευτυχώς λίγων- ανεπαρκών, αλλά γεύτηκε το σεβασμό των συμπολιτών και των συναδέλφων του.

Τι σας προκαλεί η επαφή με τα ευρήματα;
Αίσθημα τεράστιας ευθύνης που απαιτεί συναισθηματική αποστασιοποίηση, επειδή οφείλουμε να τα διατηρήσουμε τουλάχιστον στην κατάσταση που τα βρήκαμε. Υπάρχουν, βεβαίως, και σπάνιες περιπτώσεις συναισθηματικής φόρτισης. Θυμάμαι τον Ανδρόνικο να κουβαλάει τα κόκαλα του Φιλίππου στη λάρνακα και να λέει «είναι δυνατόν να κουβαλάω εγώ οστά που ανήκουν στον Φίλιππο;». Και ομολογώ ότι δύο επιγραφές από την ανασκαφή στη Βεργίνα, που διατηρούν το όνομα της βασίλισσας Ευρυδίκης, γιαγιάς του Αλεξάνδρου, δεν με άφησαν αδιάφορη. Όταν έρχεσαι σε επαφή με κάτι τέτοιο, νιώθεις να αγγίζεις την ιστορία.

Υπήρξε έρευνα που σας έφερε σε απόγνωση;
Η έρευνα δεν με έφερε ποτέ σε απόγνωση. Θλίψη και απογοήτευση μου δημιουργούν η γραφειοκρατία και, σε επιστημονικό επίπεδο, ελάχιστοι ερευνητές, στην προσπάθειά τους να εισαγάγουν στην επιστημονική διαφωνία εξω-επιστημονικές παραμέτρους.

Η διδασκαλία;
Είναι μαγευτική διαδικασία. Απαιτεί την εγρήγορση και το ενδιαφέρον και των δύο συστατικών της για να είναι αποτελεσματική. Όμως, πάει η εποχή που τα παιδιά εισέπρατταν τη γνώση με χαρά. Σήμερα, τα παιδιά είναι δύσπιστα, ανήσυχα. Τους μιλάω για πολύ ωραία πράγματα, αλλά την ίδια στιγμή αναρωτιέμαι σε ποιον κόσμο βγάζω αυτά τα παιδιά, πώς θα επιβιώσουν… Εξωτερικά ζητήματα, άσχετα με τις ικανότητες των διδασκόντων και το κέφι των διδασκομένων, δηλαδή καθαροί χώροι, αρτιότητα των υποδομών αλλά και ουσιαστικά θέματα, όπως προοπτική απασχόλησης ή απαρχαιωμένα προγράμματα σπουδών, επηρεάζουν βαθύτατα τη διδακτική διαδικασία.

Τι είναι το Πανεπιστήμιο για σας;
Το νεανικό παρελθόν μου, ο χώρος της δράσης μου και ο τόπος της θλίψης μου. Με πονάει η εσωστρέφεια των συναδέλφων της γενιάς μου και η απουσία των φοιτητών μας από τα όργανα λήψης των αποφάσεων, η αμοιβαία δυσπιστία που αναστέλλει την επικοινωνία ανάμεσά μας, αλλά και η χρήση δασκάλων και φοιτητών για αλλότρια οφέλη.

Όταν σας αμφισβητούν οι φοιτητές;
Δεν είναι ευχάριστο οι φοιτητές να αμφισβητούν τις προθέσεις των δασκάλων τους. Στο πλαίσιο του επιστημονικού διαλόγου και με όρους αμοιβαίου σεβασμού, η αμφισβήτηση είναι, αν όχι ευπρόσδεκτη, τουλάχιστον εποικοδομητική. Από την άποψη αυτή, η διαδικασία της αξιολόγησης θα αποδώσει στο άμεσο μέλλον πολύ σημαντικά αποτελέσματα για την ανώτατη εκπαίδευση.

Η νέα γενιά είναι…
Νέα, αλλά όχι τολμηρή. Μελαγχολική και απογοητευμένη. Χωρίς δημιουργικές διεξόδους. Οι ευθύνες βαραίνουν την παλαιότερη γενιά. Όμως, μόνον οι νέοι μπορούν να υπερβούν γονιούς και δασκάλους. Με συγκατάβαση και πολλή δουλειά. Χωρίς κουκούλες.

Τι σημαίνει ωριμότητα;
Η εσωτερική αυτάρκεια. Η συναισθηματική πληρότητα. Η αποδοχή του εαυτού μας. Των αρνητικών και των θετικών του. Και συνακόλουθα, η αποδοχή των άλλων. Με τα θετικά και τα αρνητικά τους.

Φοβάστε τα γηρατειά;
Μεταθέτω το φόβο μου για αργότερα… Όταν γεράσω. (Γελάει)

Μεγάλο όνειρο;
Τα φοβάμαι τα μεγάλα όνειρα.

Πότε θυμώνετε;
Όταν μου φέρονται με αγένεια. Όταν αμφισβητούν τις προθέσεις μου. Κι όταν με αδικούν.

Σας απωθεί;
Η υποκρισία και ο οπορτουνισμός.

Σας θέλγει;
Η αμεσότητα, η καθαριότητα και η αρχοντιά. Αυτό που εδώ πάνω λέμε κιμπαρλίκι.

Σας ζεσταίνει την ψυχή…
Οι ουσιαστικές ανθρώπινες σχέσεις. Νομίζω πως αυτό που εισπράξαμε το βράδυ της παρουσίασης του νέου ευρήματος στο πλαίσιο του συνεδρίου συμπυκνώνει ακριβώς αυτό το συναίσθημα. Όλοι όσοι ήταν παρόντες ένιωσαν πως το πιο σημαντικό μέρος αυτού του ευρήματος, πέρα από την ιστορική ή αρχαιολογική του αξία, υπήρξε αποτέλεσμα των ουσιαστικών ανθρώπινων σχέσεων που χαρακτηρίζουν την ομάδα μας. Χωρίς αυτές, το εύρημα θα ήταν σαφώς το ίδιο σημαντικό, αλλά η μελέτη του λιγότερο κεφάτη και ενδεχομένως λιγότερο αποτελεσματική. Υπήρξα τυχερή στις ανθρώπινες σχέσεις μου. Στις περισσότερες, τουλάχιστον.

2009


Ministry of Web